Ders Notu Nasıl Hesaplanır? 2026 MEB Rehberi
Karne dönemi yaklaştığında en çok merak edilen şey, ortalamanın kaç olacağı ve takdir mi teşekkür mü geleceğidir. Bu rehberde MEB sistemine göre dönem puanının, yıl sonu notunun ve yıl sonu başarı puanının (YSBP) nasıl hesaplandığını; takdir-teşekkür ile sınıf geçme şartlarını gerçek bir örnekle adım adım açıklıyoruz.
1. Dönem Puanı Nasıl Hesaplanır?
Bir dersin dönem puanı, o dönem boyunca o dersten girilen tüm notların aritmetik ortalamasıdır. Bu notlar üç türdür: yazılı sınavlar, performans çalışmaları (ödev/proje) ve ders etkinliklerine katılım (eski adıyla sözlü). MEB sisteminde bu notların hepsi eşit ağırlıktadır — yani bir yazılı ile bir performans notu aynı katsayıyı taşır.
Örneğin Matematik dersinden 1. dönem 80, 70 (iki yazılı), 90 (performans) ve 85 (katılım) notları girildiyse: dönem puanı = (80 + 70 + 90 + 85) ÷ 4 = 81,25 olur. Sistem virgülden sonra iki basamak tutar, ara işlemlerde yuvarlama yapmaz.
2. Yıl Sonu Notu ve Başarı Puanı (YSBP)
Bir dersin yıl sonu notu, iki dönem puanının ortalamasıdır:
Karnenin genel ortalaması olan yıl sonu başarı puanı (YSBP) ise farklıdır: her dersin yıl sonu notu, o dersin haftalık ders saatiyle çarpılır, toplanır ve toplam ders saatine bölünür. Yani haftada 5 saat olan matematik, haftada 1 saat olan bir derse göre ortalamayı 5 kat etkiler.
3. Takdir ve Teşekkür Belgesi Şartları
Belge, derslerin dönem ağırlıklı puan ortalamasına göre verilir ve bu hesapta yuvarlama yapılmaz. Eşik tam olarak tutmalıdır:
| Belge | Gerekli ortalama | Önemli not |
|---|---|---|
| Takdir | 85,00 ve üzeri | 84,50–84,99 arası takdir alamaz |
| Teşekkür | 70,00 – 84,99 | 69,50–69,99 arası teşekkür alamaz |
4. Örnek Hesap: Bir Öğrencinin Karne Ortalaması
5 dersli basit bir örnekle YSBP'yi hesaplayalım (yıl sonu notları ve haftalık saatler):
| Ders | Yıl Sonu Notu | Haftalık Saat | Not × Saat |
|---|---|---|---|
| Matematik | 90 | 5 | 450 |
| Türkçe | 85 | 5 | 425 |
| Fen Bilimleri | 80 | 4 | 320 |
| Sosyal Bilgiler | 78 | 3 | 234 |
| İngilizce | 88 | 3 | 264 |
| Toplam | — | 20 | 1.693 |
YSBP = 1.693 ÷ 20 = 84,65. Bu öğrenci 85 eşiğini geçemediği için teşekkür belgesi alır. Matematik notu 92'ye çıksaydı toplam 1.703 olur, ortalama 85,15'e yükselir ve takdir gelirdi — yüksek saatli derslerin etkisi tam da budur.
5. Sınıf Geçme ve Geçme Notu
Lisede bir öğrenci, yıl sonu başarı puanı en az 50 ise doğrudan sınıf geçer. YSBP 50'nin altındaysa; başarısız (zayıf) ders sayısı, bu derslerin yıl sonu notları ve okulun sınıf geçme kurulu değerlendirmesine bakılır. Ortaokulda sınıf tekrarı yalnızca çok özel durumlarda (devamsızlık vb.) gündeme gelir; not nedeniyle sınıfta kalma uygulanmaz.
- Geçme notu: Tek başına bir dersten geçmek için alt sınır okul türüne göre değişir; lisede ağırlıklı ortalama esastır.
- Devamsızlık: Özürsüz devamsızlık sınırı aşılırsa not yeterli olsa bile sınıf tekrarı gündeme gelebilir.
- Sorumluluk sınavı: Bazı başarısız dersler için bir üst sınıfta sorumluluk sınavı hakkı tanınır.
6. İlgili Hesaplama Araçları
- Ders Notu Hesaplama — Yazılı, performans ve katılım notlarından dönem/yıl sonu ortalaması
- Vize-Final Ortalama Hesaplama — Üniversitede vize ve final ağırlığına göre geçme notu
- Akademik Teşvik Puanı — Öğretim elemanları için teşvik puanı toplama