Muhtasar Hesaplama

Muhtasar Nedir?

Bu araç, girdiğiniz verileri standart hesaplama yaklaşımıyla işleyerek sonucu anlık üretir. Aşağıda hangi değişkenlerin sonucu nasıl etkilediğini, hesaplamada kullanılan temel mantığı ve farklı senaryolarda sonucu nasıl yorumlamanız gerektiğini adım adım görebilirsiniz. Böylece sadece sonuca değil, sonucun neden o değere ulaştığına da hızlıca hakim olursunuz.

Muhtasar Nasıl Hesaplanır?

Muhtasar hesaplama, girdiğiniz değerler ve seçimlere göre yukarıdaki araçta adım adım yapılır. Aşağıdaki içerikte kullanılan değişkenlerin tanımı, formül mantığı ve örnek senaryolar birlikte sunulur; böylece kendi girdiniz değiştiğinde sonucun hangi yönde değişeceğini daha doğru yorumlayabilirsiniz.

Hesaplama Değişkenleri

Hesaplama Formülü

Kira (041): Net kira biliniyorsa Brüt kira = Net ÷ 0,80 (stopaj %20 olduğu için net brütün %80’idir). Stopaj = Brüt × 0,20.

Temettü (kar payı): Tam mükellef kurumdan dağıtılan kar payında GVK 94 uyarınca brüt üzerinden %15 stopaj: Stopaj = Brüt temettü × 0,15; Net = Brüt − Stopaj.

Serbest meslek hizmeti: Tipik tevkifat %20 (GVK 94): Tevkifat = Brüt ödeme × 0,20; Net = Brüt − Tevkifat. Hizmet türüne göre oran değişebilir.

Örnek Hesaplamalar

1. Kira: 12.000 TL net → Brüt 15.000 TL, stopaj 3.000 TL (041).
2. Temettü: 100.000 TL brüt kar payı → Stopaj 15.000 TL, net 85.000 TL.
3. Serbest meslek: 50.000 TL brüt hizmet bedeli → Tevkifat 10.000 TL, net 40.000 TL.

Muhtasar beyanname nedir?

Muhtasar beyanname, işverenler ve vergi kesintisi yapmakla yükümlü kişilerin, belirli bir döneme ait vergi matrahlarını toplu olarak vergi dairesine bildirdiği beyannamedir. Ücret, kira, serbest meslek ve temettü gibi ödemelerden kesilen vergiler ilgili kodlarla (011, 012, 041 vb.) beyan edilir. Vergi sorumlusu (işveren veya ödeme yapan) kesintiyi hesaplayıp vergi dairesine öder.

Muhtasar beyanname ne zaman verilir?

Muhtasar beyan aylık veya üç aylık verilebilir. Üç aylık beyan için personel sayısı 10 ve altı olmalı, vergi dairesi bilgilendirilmiş olmalıdır. Üç aylık dönemler: Ocak–Mart (26 Nisan), Nisan–Haziran (26 Temmuz), Temmuz–Eylül (26 Ekim), Ekim–Aralık (26 Ocak). Aylık beyanda izleyen ayın 26. günü akşamına kadar beyan ve ödeme yapılır.

Kira stopajı (041) nasıl hesaplanır?

Kira stopajı, GVK 94. madde kapsamında brüt kira üzerinden %20 oranında uygulanır. Mal sahibine ödenen net kira biliniyorsa: Brüt kira = Net kira / 0,80; Stopaj tutarı = Brüt kira × 0,20. Örnek: 15.000 TL net → Brüt 18.750 TL, stopaj 3.750 TL. Bu tutar muhtasar beyannamede 041 kodu ile beyan edilir.

Temettü (kar payı) stopajı nasıl hesaplanır?

Tam mükellef kurumlar tarafından dağıtılan kar paylarında GVK 94 kapsamında stopaj oranı %15’tir (yürürlükteki mevzuat). Ödenecek brüt temettü tutarı üzerinden: Stopaj = Brüt × 0,15. İstisna, muafiyet veya farklı mükellefiyet halleri için güncel tebliğ ve GİB tablosuna bakılmalıdır.

Serbest meslek tevkifatı nasıl hesaplanır?

Serbest meslek hizmet ödemelerinde kaynakta tevkifat genel olarak %20 olarak uygulanır (GVK 94). Tevkifat = Brüt hizmet bedeli × 0,20. Bazı hizmet türlerinde oran farklı olabilir; sözleşme ve faaliyet konusuna göre tevkifat kodu seçilir.

Muhtasar beyannameye konu ödemeler

Ücret (011 asgari %15, 012 diğer %15–35), kira (041 %20), serbest meslek (%20), temettü (%15), yıllara yaygın inşaat (%3) ve diğer kalemler belirli kodlarla beyan edilir. Damga vergisi 302 kodu ile toplu gösterilir. Oranlar mevzuatla değişebilir; güncel liste GİB tablosundan kontrol edilmelidir.