ADAT Hesaplama
Ortaklar cari hesabı veya kasa bakiyesi için bakiye × gün adatı, emsal faizini, KDV'sini ve fatura toplamını hesaplayın.
Bu yazıda şunları bulacaksınız:
- Nasıl hesaplanır?
- Hangi değerler gerekir?
- Sonuç ne anlama gelir?
- Örnek hesaplama nasıl yapılır?
Bakiye dönemleri
Her satıra, aynı bakiyenin değişmeden kaldığı dönem için tutar ve gün sayısını girin. Birden çok hareket varsa dönemleri ayrı satırlara bölün.
Kasa fazlası / ortak cari risk senaryosu
Opsiyonel: kasa veya cari bakiye içindeki referans tutarı aşan kısmı tek dönem ADAT hesabına ekler.
Varsayılan, TCMB'nin 20 Aralık 2025'ten itibaren yayımladığı avans faizidir; hesaplanan döneme ait oranı kontrol edin.
Sonuç bilgilendirme amaçlıdır; ilişki türü, emsal oran, KDV ve kayıt düzeni için mali müşavirinizin görüşü esastır.
ADAT nedir?
ADAT, bir hesabın belirli tutardaki bakiyesinin bu bakiyede kaldığı gün sayısıyla çarpımıdır. Ortakların şirketten kullandığı kaynakların izlendiği 131/231 hesaplarda veya fiilen bulunmayan yüksek kasa bakiyelerinde, emsale uygun faiz hesabı yapılırken kullanılır. Her hareketten sonra bakiye değiştiği için hesap dönemi, aynı bakiyenin kaldığı parçalara ayrılır.
Örneğin bir ortak şirkete 100.000 TL borçluysa ve bu bakiye 30 gün değişmeden kalmışsa adat 3.000.000 TL-gündür. Bu adat yıllık faiz oranı ve gün bazıyla çarpıldığında dönemsel faiz bulunur. Araç, üç ayrı dönem girerek temel cari hesap hareketlerini toplamanıza olanak verir.
ADAT faiz formülü
Adat = Bakiye × Gün sayısı
Faiz = Toplam adat × yıllık faiz oranı ÷ (360 veya 365) ÷ 100
Fatura toplamı = Faiz + hesaplanan KDV
Gün bazı uygulamada farklılaşabilir. İSMMMO'nun örnek formülü 360 günü kullanırken TÜRMOB'un hesaplama aracı 365 gün esaslı formülü gösterir. Bu nedenle araç iki yöntemi de sunar; kurumunuzun yerleşik uygulaması ve mali müşavirinizin yönlendirmesi seçimi belirlemelidir.
Emsal faiz ve KDV
Transfer fiyatlandırması bakımından ilişkili kişilerle yapılan işlemlerde emsale uygunluk önem taşır. Uygulamada TCMB'nin avans işlemlerine uyguladığı faiz oranı emsal gösterilebilmektedir. Bu oran değişebileceğinden, hesap dönemi tarihine göre TCMB tablosu kontrol edilmelidir. Sayfadaki %39,75 yalnızca 20 Aralık 2025 itibarıyla yayımlanan oran için başlangıç değeridir; kullanıcı bu alanı değiştirebilir.
Şirketin ortağa veya ilişkili kişiye kaynak kullandırması finansman hizmeti olarak değerlendirilirse faiz üzerinde KDV gündeme gelebilir. Bu her kayıt için otomatik sonuç anlamına gelmez; tarafların niteliği, işlemin mahiyeti ve beyannameler birlikte değerlendirilmelidir.
Örnek ADAT hesabı
100.000 TL bakiye 30 gün, yıllık oran %39,75 ve 360 gün bazıyla: adat = 3.000.000 TL-gün.
Faiz = 3.000.000 × 39,75 ÷ 36.000 = 3.312,50 TL.
%20 KDV = 662,50 TL; fatura toplamı = 3.975 TL.
Yöntem ve kaynaklar
Hesaplama, her bakiye dönemi için bakiye × gün değerlerini toplar ve seçilen yıllık oranla faizlendirir. TCMB'nin reeskont ve avans faiz oranları tablosu, TÜRMOB'un ADAT formülü ve GİB'in ilişkili kişiler arası finansman hizmetine ilişkin özelgeleri kaynak olarak kontrol edilmiştir.
ADAT hesaplama Excel formülü ve oran seçimi
Excel'de bakiye ve gün sütunlarının TOPLA.ÇARPIM sonucuna aynı faiz formülü uygulanır. Formdaki %39,75 başlangıcı resmî 2026 oranı olarak verilmez; döneme ve işlemin niteliğine uygun oranı mali müşavirinizle belirleyin.
Sıkça Sorulan Sorular
ADAT faizi nasıl hesaplanır?
Bakiye × gün değerlerini toplayın; yıllık yüzde oranıyla çarpıp 100'e ve seçilen 360/365 yıl bazına bölün. Sonuç girilen dönemlerin faiz senaryosudur.
2026 adat faiz oranı kaç olmalı?
Bu araç tek bir zorunlu güncel oran belirlemez. İşlemin türü, dönemi ve emsal koşulları değerlendirilmelidir. Başlangıç oranını otomatik olarak uygun oran kabul etmeyin; dayanağını mali müşavirinizle kontrol edin.
ADAT hesaplama Excel'de nasıl yapılır?
Bakiye ve gün sütunları için TOPLA.ÇARPIM kullanın, sonucu yıllık oran / 100 / yıl bazı ile çarpın. KDV gerekiyorsa ayrıca hesaplanır. Sayfa Excel dosyası içe aktarma özelliği sunmaz.
Ortaklar cari hesabında farklı bakiyeler nasıl girilir?
Her bakiyenin sabit kaldığı dönemi ayrı satıra, o dönemin bakiyesini ve gün sayısını yazın. Aynı günleri iki dönemde tekrar saymayın; hareket tarihlerini muhasebe kayıtlarından doğrulayın.
360 gün ile 365 gün seçimi sonucu değiştirir mi?
Evet. Aynı adat ve yıllık oran için bölen değişir. Sözleşme ve hesap yöntemine uygun yılı seçin; araç hangi bazın hukuken gerekli olduğuna karar vermez.
Kasa fazlası hesabı ve KDV otomatik vergi tespiti mi?
Hayır. Kasa farkı ve gün bilgisiyle senaryo oluşturulur; seçilen KDV oranı faize uygulanır. Gerçek işlem, emsal uygunluğu ve vergisel yükümlülük muhasebe kayıtlarıyla ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu kategoride
Finans kategorisinde 90 hesaplama aracı