Fazla Mesai Hesaplama
Brüt aylık ücretinizle %50 zamlı fazla çalışma, %25 zamlı fazla sürelerle çalışma ve ulusal bayram/genel tatil ek ücretini ayrı ayrı hesaplayın.
Bu sayfada:
- 45 saati aşan çalışma için %50 zamlı ücret
- Sözleşme süresi ile 45 saat arasındaki %25 zamlı çalışma
- Resmî tatilde çalışma için ek günlük brüt ücret
Çalışma ve ücret bilgileri
Tutarlar brüt ek ücret olarak hesaplanır. Fazla çalışma ile fazla sürelerle çalışmayı aynı saat için birlikte girmeyin.
Bu araç bordro veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; puantaj ve sözleşmenizi ayrıca kontrol edin.
İçindekiler
Fazla mesai hesaplama nedir?
Fazla mesai hesaplama, normal çalışma düzeninin üzerinde kalan emeğin ücret karşılığını görünür kılar. Türkiye’de 4857 sayılı İş Kanunu bakımından haftalık 45 saati aşan çalışma, fazla çalışma olarak değerlendirilir ve her bir saat için normal saatlik ücretin yüzde 50 artırılması esastır. Ancak her uzun çalışma aynı kategoride değildir. İş sözleşmesinde haftalık süre 45 saatin altında belirlenmişse, bu süreyi aşan fakat 45 saate ulaşmayan bölüm “fazla sürelerle çalışma” sayılır; bunun saat ücreti yüzde 25 zamlıdır.
Bu hesaplayıcı iki saati bilinçli olarak ayırır. Böylece örneğin haftada 40 saatlik sözleşmesi olan bir çalışanın 43. ve 44. saatlerini doğrudan yüzde 50 ile çarpmak yerine, yüzde 25 zamlı kalemi ayrı görebilirsiniz. Ayrıca aylık ücretli bir çalışan için ulusal bayram ve genel tatil gününde çalışmanın doğurabileceği ilave bir günlük brüt ücreti de gösterir.
Sonuç, bordronun net ödemesi değil, brüt ek ücret tahminidir. Net tutar aynı ayda hangi gelir vergisi diliminde olduğunuz, SGK kesintileri, istisnalar, ücret anlaşmanız ve diğer bordro kalemleriyle değişir. Bu nedenle hesap sonrasında net ücret etkisini brüt net maaş hesaplama aracında ayrıca değerlendirmek daha sağlıklıdır.
Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?
Varsayılan brüt saatlik ücret = Brüt aylık ücret ÷ 225
%50 zamlı fazla çalışma = Saatlik ücret × fazla çalışma saati × 1,50
%25 fazla sürelerle çalışma = Saatlik ücret × ilgili saat × 1,25
Resmî tatil ek ücreti = Brüt aylık ücret ÷ 30 × çalışılan gün
Toplam brüt ek ücret = Bu üç kalemin toplamı
225 böleni, haftada 45 saatlik çalışma düzeninde aylık ücretin saatlik karşılığını bulmak için kullanılan yaygın varsayımdır. İş yerinizdeki haftalık düzen, sözleşme, toplu iş sözleşmesi veya bordro uygulaması farklıysa saatlik taban da değişebilir. Araç bu nedenle sonucu “tahmini brüt” olarak sunar; kesin bordro yerine geçmez.
Örnek fazla mesai hesaplama
Brüt aylık ücretin 45.000 TL, yüzde 50 zamlı fazla çalışmanın 10 saat, yüzde 25 zamlı fazla sürelerle çalışmanın 4 saat ve resmî tatilde çalışmanın 1 gün olduğunu varsayalım.
Saatlik brüt ücret 45.000 ÷ 225 = 200 TL olur. Yüzde 50 zamlı 10 saat: 200 × 10 × 1,50 = 3.000 TL. Yüzde 25 zamlı 4 saat: 200 × 4 × 1,25 = 1.000 TL. Bir günlük tatil ek ücreti ise 45.000 ÷ 30 = 1.500 TL olur.
Bu kalemler bir arada 5.500 TL brüt ek ücret verir. Bu örnekte normal aylık ücretin kendisi yeniden eklenmez; araç yalnızca çalışmaya bağlı ilave tutarı gösterir.
%50 fazla çalışma ile %25 fazla sürelerle çalışma farkı
| Çalışma türü | Ne zaman doğar? | Saatlik katsayı |
|---|---|---|
| Fazla çalışma | Haftalık 45 saati aşan çalışma | Normal saatlik ücret × 1,50 |
| Fazla sürelerle çalışma | Sözleşmede 45 saatin altında belirlenen süre ile 45 saat arasındaki çalışma | Normal saatlik ücret × 1,25 |
| Ulusal bayram / genel tatil çalışması | Aylık ücretli çalışanın tatil gününde fiilen çalışması | Normal ücrete ek bir günlük ücret varsayımı |
Aynı çalışma saatini iki kez girmeyin. Örneğin sözleşmede haftalık 40 saat yazıyorsa 40–45 saat arası yüzde 25, 45 saati aşan bölüm yüzde 50 kuralına göre değerlendirilir. Gece çalışması, denkleştirme, telafi çalışması, hafta tatili ve sektörel özel kurallar puantajla birlikte ayrıca incelenmelidir.
Bordroda dikkat edilmesi gerekenler
Hesaplamaya başlamadan önce imzalı sözleşmenizdeki haftalık çalışma süresini ve ücretin brüt mü net mi yazıldığını kontrol edin. Araca net maaş değil, bordrodaki brüt aylık ücreti girin. Saatler için de yalnızca karşılığı henüz ödenmemiş, doğru kategoriye ait çalışma süresini kullanın. İşverenin serbest zaman kullandırması, denkleştirme dönemi veya toplu iş sözleşmesi gibi durumlar sonucu değiştirebilir.
Ulusal bayram ve genel tatil kalemi, aylık ücretli çalışan bakımından normal ücrete ek bir günlük ücret varsayımıyla hazırlanmıştır. Günlük/saatlik ücret, sözleşmede daha elverişli hüküm veya farklı tatil düzeni varsa bordro uzmanına danışmak gerekir. Kanunda fazla çalışma toplamı için yıllık 270 saat sınırı da bulunduğundan, yalnızca tek ayın tutarını değil yıl içindeki birikmiş süreyi de takip edin.
İşveren açısından ücretin toplam maliyetini görmek için personel işverene maliyet hesaplama, normal ücretin saat karşılığını ayrı kontrol etmek için saatlik ücret hesaplama sayfalarını kullanabilirsiniz. Kıdem ve ihbar gibi iş sözleşmesinin sona ermesine bağlı kalemler ise ihbar ve kıdem tazminatı hesaplama aracında farklı kurallarla ele alınır.
Yöntem ve kapsam
Araç tarayıcınızda çalışır; ücret veya çalışma saati bilgilerinizi kaydetmez. Hesap, kullanıcının girdiği brüt aylık ücret üzerinden 225 saat ve 30 gün varsayımlarını kullanır. İş Kanunu’ndaki yüzde 50 ve yüzde 25 artırımları ile aylık ücretli çalışan için tatil gününde çalışmanın ek günlük ücret mantığını pratik bir tabloya dönüştürür. Sonuç; ücret bordrosu, iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi veya hukuki görüş yerine geçmez.
Sıkça Sorulan Sorular
Fazla mesai ücreti nasıl hesaplanır?
Haftalık 45 saati aşan her saat, normal saatlik ücretin yüzde 50 artırılmış tutarıyla hesaplanır. Araç aylık brüt ücreti 225’e bölerek varsayımsal saatlik brüt ücreti bulur.
Fazla sürelerle çalışma yüzde kaç zamlıdır?
Sözleşmede haftalık süre 45 saatin altında belirlenmişse, bu süre ile 45 saat arasındaki çalışma yüzde 25 zamlı ücretle hesaplanır.
Resmî tatilde çalışan işçiye ne kadar ücret ödenir?
Aylık ücretli çalışan bakımından tatil gününde çalışma, normal aylık ücretine ek bir günlük ücret doğurur. Sözleşmedeki daha elverişli hüküm varsa o hüküm uygulanır.
Fazla mesai net ücret üzerinden mi hesaplanır?
Hesabın temelinde brüt ücret bulunur. Net ödeme, vergi dilimi ve kesintiler nedeniyle her bordro döneminde farklılaşabilir.
Fazla mesai yıllık sınırı kaç saattir?
4857 sayılı İş Kanunu’nda fazla çalışma süresinin toplamı bir yılda 270 saati aşamaz. Bu süreyi işyeri puantajı üzerinden takip etmek gerekir.
Hafta tatili çalışması bu araçta neden ayrı hesaplanmıyor?
Hafta tatilinde hak kazanma ve ücret hesabı çalışma düzenine göre değişebilir. Araç yanlış kesinlik vermemek için açık formüllü üç kalemi ayırır; hafta tatilini puantaj ve sözleşmeyle birlikte değerlendirmek gerekir.